Azteken, Maya`s en Koloniaal Mexico

Land	Mexico
Plaats	Zuid-Mexico
Periode	juli 2004
Vervoer	Vliegtuig
Accommodatie	hotels
Reisorganisatie	Oad

Dag 1 – 15 Juli 2004
Na 11 uur en 30 minuten vliegen komen we om 18.45 in Mexico-city aan. Na een korte kennismaking met Vicky, onze gids, Pancho (Fransisco), de chauffeur en onze reisgenoten, vertrekken we naar ons eerste hotel van de reis, Hotel Jena. We zullen in totaal 9 hotels aandoen. Na inchecken gaan wij even de stad in om wat te eten. Het eerste wat ons opviel waren de vele kevertjes die er rond reden. Tot vorig jaar (2003) werden er nog kevertjes geproduceerd in Mexico.

Dag 2 – 16 Juli 2004
'S morgens bezoek aan het Museo Nacional de Antropología, 's middags bezoeken we Xochimilco. Danza del Volador, dans van de vogelman is een folklore activiteit van Mexicanen, vroeger een vruchtbaarheidsritueel voor een Totonaakse regengod. We hebben ze gezien in het Chapultepec park vlak bij het antropologisch museum. De paal is ongeveer 30 meter hoog. 5 exotisch geklede mannen klimmen naar de top van de paal. 4 van hen hebben een touw om hun middel dat met het andere uiteinde net onder het platform is bevestigd. Op de fluittonen en getrommel van de leider (boven in de paal) laten de 4 andere mannen zich met hun hoofd naar beneden achterover vallen. Met uitgestrekte armen voltooit iedere ‘vlieger’ exact 13 omwentelingen, alvorens op de grond te belanden. Het totale aantal omwentelingen, 4x13=52, komt overeen met de cyclus van de Azteekse kalender. In Xochimilco, oftewel bloemenoord, liggen de laatste resten van het stelsel van kanalen en ingenieus aangelegde tuinen waarmee ooit het meer van Texcoco doorweven was. Het is nu een voorstad van Mexico-city, maar ooit was het niet meer dan een eilandje in de meren(Texcoco) rondom Tenochtitlán.

Dag 3 – 17 Juli 2004
Met de 'Zócalo' wordt in Mexico vaak het centrale plein van de stad bedoeld. Dit plein heet in Mexico-city eigenlijk 'Plaza de la Constitución': plein van de grondwet. Het plein is immens groot: 240 bij 240 meter! Het op een na grootste plein van de wereld! Het plein is in de 16e eeuw aangelegd door de conquistadores op de resten van het centrum van de Azteekse stad Tenochtitlán. Er wordt continu gedemonstreerd tegen alles, waaronder natuurlijk de politieke onvrede. Het demonstreren gaat vreedzaam middels het rondjes lopen om het plein. De Catedral Metropolitana, ten noorden van het plein. Mooie kerk met veel (blad)goud. De kerk staat op de plaats waar de eerste kathedraal van Nieuw Spanje stond, in opdracht van Hernán Cortés gebouwd. De kerk is later vervangen door de huidige, die in 1813 werd voltooid. Toen de Mexica of Azteken vanuit het noorden de valei van Mexico betraden, ontmoetten zij de beschaafde afstammelingen van de Tolteken, die een nauwkeurige kalender en uitgebreide religieuze rituelen kenden. De Azteken leerden van hun nieuwe buren en stichtten in het meer van Texcoco de ingenieuze stad Tenochtitlán, met brede wegen en kleurige paleizen en tempels waarvan de Spaanse veroveraars diep onder de indruk waren. Zij bouwden hun hoofdstad, Mexico-city, op de ruines van Tenochtitlán en dempten het meer. Een stukje meer is nog over in Xochimilco, waar we gevaren hebben. De onstabiele bodem van het meer is echter een slechte fundering gebleken, zodat nu tientallen gebouwen uit de 18de en 19de eeuw moeten worden gerestaureerd. Teotihuacán betekent in het Natuatl's (de oorspronkelijke taal): de stad waar mensen goden worden. Teotihuacán is in de tweede eeuw voor Christus gebouwd. In de toptijd (vijfde eeuw) leefden in deze stad zelfs 200.000 mensen! Het was in die tijd dan ook één van de grootste steden ter wereld en hét economische, religieuze, culturele en militaire centrum van midden Amerika. Zo onderhield men bijvoorbeeld zelfs handelsbetrekkingen met Maya's. Teotihuacán beslaat 21 vierkante kilometers en bestaat uit paleizen, hofpleinen, tempels, etc. In 700 na Christus is de stad verwoest door een invasie van Tolteken.

Dag 4 – 18 Juli 2004
We laten Mexico-city achter ons en gaan op weg naar Taxco, het zilverstadje.
Taxco bestond al voor de Spaanse verovering en de indianen noemden de plaats Tlachcotecopan. Toen al waren er zilvermijnen. Maar de Spanjaarden waren snel. Al na 1 jaar hadden de Spanjaarden de mijnen ontdekt en stichtten toen de stad Taxco. De mijnen die men ontginde waren klein, maar in de 18de eeuw ontdekte men zeer rijke zilvermijnen. Zelfs vandaag de dag zijn er nog mijnen in bedrijf. Het centrum van de stad wordt beheerst door de Santa Prisca kerk. De stad heeft een 18 eeuwse uitstraling. Sinds Taxco een nationaal heiligdom is, moet alles wat gebouwd wordt, deze 18-eeuwse uitstraling hebben. Kenmerkend voor Taxco zijn dan ook de witte huizen met rode daken. De plaatselijke markt van Taxco is vrij groot en loopt door alle kleine straatjes heen. Het valt ons op dat het merendeel van de markt overdekt is. Taxco kent ongeveer zo'n 300 zilverwinkeltjes!! Oja, we hebben ook een "zogenaamde" zilvermijn in een winkel bezocht. We moeten omlaag lopen om in een soort grot terecht te komen waar ze zilver delven. Hier en daar zijn edelstenen neergelegd. De uitleg vertelt ons over de soorten zilver. De gehaltes zilver in een voorwerp variëren van .925 .950 tot .975 dus bijna puur zilver. Er zijn 2 soorten zilver legeringen: legering met koper of een legering met zink. Die met koper zullen iets meer blinken, maar slaan na verloop van tijd wel zwart uit. Zilver met zink heeft dit niet maar is een stuk duurder. Uiteraard verzoeken ze ons om eens in hun zaak te kijken naar alles wat ze daar verkopen. Hoe onderscheid je echt van vals. Wel, is moeilijk. Hij laat het horen aan de hand van geluiden van bekers (kelken). Hij heeft er 3. Allemaal kiezen we de verkeerde als echt. Het blijkt dat het echte zilver dof klinkt. Maar met een theelepeltje valt dat natuurlijk niet te testen, daarom had hij het over zilverstempels. Er zijn 3 echtheid stempels. Als ze er alledrie opstaan weet je haast voor 100% zekerheid dat het echt is. Overnachting in 2de hotel: Hotel Real de Puebla.

Puebla is in 1531 gesticht. Het ligt in een dal waaromheen de 3 hoogste vulkanen van Mexico liggen. De beroemdste is wel de POPOCATÉPETL, wat "rokende berg" betekent. Door zijn vele engelen in de stad die op elke hoek van de straat wel te vinden zijn, wordt de stad ook wel de stad der engelen genoemd. Puebla is vooral bekent om zijn "Puebla, of Talavera-aardewerk" en de beroemde keramieken blauwwitte tegeltjes.

Dag 5 – 19 Juli 2004
Cholula, een voorstad van Puebla. Tijdens de verovering van Mexico voerde Cortés, die bij Cholula een hinderlaag vreesde, een verwoestende aanval uit waarbij een groot deel van de bevolking van de stad werd gedood. Later zorgde een pestepidemie ervoor dat Cholula veranderde in een arm dorp. Maar tegenwoordig is het een attractieve stad. Vooral door de vele kerken (stuk of 70) . De Gran Pirámide de Tepanapa is de grootste piramide die ooit in Midden-Amerika gebouwd is, inmiddels overwoekerd door vegetatie. Qua basis oppervlak is ie de grootste van de wereld. De tempel die oorspronkelijk op de top stond is door de Spanjaarden vernietigd en vervangen door een in de 18de eeuw gebouwde kapel, de Iglesia de Nuestra Señora de los Remedios. Een mond vol. We gingen bij de voorkant van de piramide het gangenstelsel binnen en kwamen er aan de zijkant weer uit. Hier zat een man die schitterende tekeningen maakte m.b.van die schitterende tekeningen maakte m.b.v riet. Hij gebruikt gekleurde rieten stokjes om zo de afbeeldingen te maken. We gaan naar het onderstaande indiaanse kerkje, de Santa María Tonantzintla, die door de inheemse bevolking is ontworpen en gebouwd. De kerk is zeer mooi versierd, zowel van buiten als van binnen. Van binnen is echt elke centimeter benut voor beeldjes, goud etc. We zien er polychrome of vergulde stucornamenten: cherubijnen, bloemen, fruit, ranken, heiligen, rozetten en krullen.

Dag 6 – 20 Juli 2004
Vanuit Puebla gaan we op weg naar Oaxaca. Een lange rit die zo'n 6 uur zal gaan duren. Onderweg zien we nog net de vulkaan Iztaccihuatl wat in het Nederlands "slapende vrouw" betekent.

We zien ook schitterende cactussen waaronder hele grote. We zijn onderweg gestopt om wat foto's te nemen. De witte laag die je om de voet van de boom ziet is een oplossing van kalk in water. Dit ter protectie tegen schimmel en dieren.

Dag 7 – 21 Juli 2004
3de hotel: Hotel Hacienda la Noria.

De Zócalo van Oaxaca. Oaxaca werd in 1529 gesticht vlakbij een indiaanse nederzetting. Het telt een half miljoen inwoners en ligt op een hoogte van 1500 meter. Het heeft zodoende een heerlijk bergklimaat; nooit te warm of te koud. Oaxaca is vooral beroemd om haar markten, en... Sprinkhanen!!!!... LOS CHAPULINES!!! AAAhhh.. LOS CHAPULINES. Vicky koopt er een paar om te proeven. Ze smaken erg zout en kruidig. Je kunt ze gemalen kopen alswel in zijn geheel. We gaan de overdekte markt "Mercado Benito Juárez" binnen. S`avonds gaan we wat eten op de Zócalo onder het genot van de muziek van een band. Monte albán ligt zo'n 20 km ten zuidwesten van Oaxaca en bevindt zich 400 meter boven de valei van Oaxaca. Het is er fris. Het ligt op een kunstmatig afgeplatte berg. Vicky geeft tekst en uitleg. Het is gesticht 500 v. Chr. 1000 jaar voor de Spanjaarden was deze Zapoteekse stad een bloeiende gemeenschap. Veel tempels, de zoete geur van kopalwierook, reservoirs, irrigatiesystemen en handel. Zapoteken van 500 v. Chr. – 700 na Chr. Daarna de Mixteken. Zij maakten er een begraafplaats van. Rechthoekige kruisvormige graftomben. Er zijn meer dan 220 graven ontdekt. Meest spectaculaire is TUMBA 7, met 500 gouden, barnstenen en turkooizen sieraden, jade en zilver. Alles is te zien in Museo RegionalMonte. Albán is in feite één groot plein van 200 bij 300 meter, met langs de vier zijden rijen tempels. Staande bovenaan de trap aan de noordzijde ziet het plein eruit als een soort reusachtig stadion met tribunes. Ook in het midden van het plein bevinden zich gebouwen, waaronder een astronomisch observatorium dat als enige gebouw onder een hoek van 45 graden met alle andere gebouwen staat en de vorm van een pijl heeft. Het heeft een aantal ingangen maar die zijn afgesloten omdat ze als openbaar toilet werden gebruikt. De meeste van de trappen die zichtbaar zijn waren vroeger gepleisterd, en waren dus geen trappen maar schuine gladde oppervlakken. Langs de bovenrand zijn de stompen van enorme pilaren te zien. Aan de westzijde van het plein zijn veel van de gebouwen alleen vrijgemaakt van vegetatie maar nog niet onderzocht. Wie weet wat voor schatten men er nog zal vinden. De meeste van de trappen die zichtbaar zijn waren vroeger gepleisterd, en waren dus geen trappen maar schuine gladde oppervlakken.

Dag 8 – 22 Juli 2004
We gaan de Ahuehuete boom bekijken in het plaatsje Tule. De boom heeft een hoogte van 42 meter, een omtrek van 58 meter en is meer dan 2000 jaar oud! In de boom zijn figuren te herkennen. Daarna een bezoek aan Mitla, het eerste wat je ziet is een Rooms-katholieke kerk met de rode koepels, de Iglesia de San Pablo Apostol, de beschermheilige van Mitla, apostel paulus. Helaas is hij opgebouwd uit de resten van de verwoeste tempels in Mitla. Mitla, een tempelstad van de Zapoteken. Mitla is afgeleid van mictlán, land van de doden. De Zapoteken verplaatste hun machtsbasis naar deze tempelstad. (na vertrek uit monte albán 700-800 n.C.) Er zijn ondergrondse en bovengrondse graftomben. De Zapoteken verlieten in de 11de eeuw Mitla. En ook deze stad werd door de Mixteken overgenomen. Mitla was bewoond toen de Spanjaarden kwamen. We verlaten Mitla en rijden door naar Tehuantepec, gelegen op in de landengte (istmo) van Tehuantepec. Onderweg stoppen we in: Tehuantepec Om 17.00 uur aankomst. Het is hier bloedheet en benauwd. We lopen even in het stadje rond en bezoeken de overdekte markt. Er loopt ook een spoorlijn door de stad. Echter deze is nooit gebruikt. Was ooit aangelegd om hier een doorsteek te maken van grote oceaan naar golf of Mexico. Is toen PANAMA geworden. Het plaatsje Tehuantepec wordt eigenlijk alleen maar gebruikt voor doorreis. Het hotel is eenvoudig (4de hotel: Hotel Calli). Draagmannen sjouwen onze koffers. Er is geen lift, dus ze zweten zich kapot. Ze dragen wel buikgordels. Het hotel heeft een mooi zwembad met ingebouwde bar, dus we genieten van een lekkere Corona.

Dag 9 – 23 Juli 2004
Cañon El Sumidero, start van de ruim 1 ½ uur durende tocht door de Canyon. De Canyon is miljoenen jaren geleden uitgesleten door de woeste Río Grijalva, die in 1982 getempt is door de aanleg van de Chicoasen-dam. We huren een bootje met behoorlijk wat vermogen en hijsen ons in de reddingsvesten. We zien gieren, krokodillen, vogels, en heel hoge rotswanden met mooie rotsformaties. En ergens in een rots zien we een Maria kapelletje. De wanden zijn op sommige plaatsen bijna 1000 meter hoog! Door het water wat geleidelijk van boven de rotsen naar beneden druipt, zijn prachtige korstmossen in levensgrote afmetingen gevormd. Heel bijzonder om te zien. Na een geweldige tocht door de canyon gaan we weer op weg. We rijden door naar San Cristóbal de las casas. Wederom mooie landschappen onderweg.

Dag 10 – 24 Juli 2004
5de hotel: Hotel Diego de Mazariegos. We zijn het Chiapas district binnen gereden en bezoeken het centrum van San Cristóbal de las Casas. De stad is in 1528 gesticht. San Cristóbal ligt 2300 meter boven de zeespiegel. De stad doet gezellig en koloniaal aan. Het kan 's avonds behoorlijk afkoelen. Vandaag staan twee indianen dorpjes op het programma. 9.30 vertrek naar eerste dorpje, San Juan Chamula. Het dorpje heeft een afgebrande kerk uit 1600 en een nieuwe kerk uit 18de eeuw. De vrouwen dragen ruwe omslagen van zwarte wol, een brede ceintuur en blauwe of witte blouse met korte mouwen en oplegsel. De mannen dragen een witte katoenen broek, hemd en wollen jas. Chamula is een spiritueel en gesloten dorp. Alle moderne invloeden worden geweerd en iedereen krijgt er een huis en te eten. De vrouwen houden zich de hele dag bezig met het weven van de klederdracht en de mannen met het vermaken van de goden. Dit doen ze door uitbundige rituelen met muziek, vuurwerk en een hoop geschreeuw. De hele dag door drinken ze coca cola en laten ze boeren. Om hun lichaam te zuiveren van kwade geesten. Zo mogelijk drinken ze nog meer alcohol. Om de rituelen uitbundiger en dus amusanter voor de goden te maken. Ook wordt alcohol gedronken om het biechten wat te vergemakkelijken. Het dorp heeft een spirituele leider die elk jaar opnieuw gekozen wordt. Je moet van goeden huize komen om spiritueel leider te worden, en vooral geld hebben, om het hele dorp van alcohol, eten, onderdak en van vooral veel rituelen te kunnen voorzien. Sinds de komst van de Spanjaarden in de 16e eeuw heeft er een bizarre mengeling van het katholicisme en traditionele Maya godsdiensten plaatsgevonden. Zo aanbidden ze niet Jezus maar Johannes de Doper terwijl de zwarte Madonna hun beschermvrouw is. En in Chamula wordt niet getrouwd maar weer wel gedoopt. We rijden naar het 2de dorpje, San Lorenzo Zinacantán, een ander typisch Chiapas dorpje dat ook weer een eigenzinnige geloofscultuur kent. Het is hier opvallend veel rustiger, het dorp is ook zichtbaar rijker en schoner dan Chamula. In het vorige dorp, daar waren nogal wat toeristen, hier helemaal niets. Klederdracht is hier weer heel anders, meer kleurrijker. We bezoeken de witte kerk. Eenvoudig, maar het altaar is kleurrijk. Met flikkerende lampjes.

We gaan naar een huis waar een vrouw tortilla’s bakt op een grote plaat. Vervolgens vult ze die met kaas en heb je een quesadilla. Daarnaast kunnen we ook onze eigen tortilla samenstellen, o.a. met groente, saus, kip, tomaat kruiden chili bonen.

Dag 11 – 25 Juli 2004
6de hotel: Hotel Plaza Palenque.
Onderweg naar Agua Azul voelen we al dat we nu in het tropische gebied komen.
Agua Azul. De beste tijd om de watervallen te zien is in de lente. Dan hebben ze die mooie aquamarijn kleur. Nu (juli) is het regentijd, dus door al de modderstromen is het water bruin gekleurd. Agua Azul is best wel groot. Ik ben een heel stuk langs de waterval opgelopen. Volgens Vicky moesten we stoppen zodra we het bordje BANDIDOS tegen kwamen. Als je verder zou lopen zou het gevaarlijk kunnen worden. Maar na 45 min. lopen kwamen we het bordje nog steeds niet tegen. Gezien de tijd zijn we maar omgedraaid.

Dag 12 – 26 Juli 2004
Palenque wordt omringd door de Jungle. Deze Maya-stad dateert uit 300-900 na Chr. Hierna werd het om onbekende reden verlaten. Het complex bestaat uit diverse tempels/piramides, paleizen en een astronomische zonnetoren. Het is gebouwd op een natuurlijk terras boven de uiterwaarden van de Río Usumacinta, en het was een handelsknooppunt tussen diverse streken. De rivier vervoerde behalve handelswaren ook kennis en ideeën. Onder de heersers zoals Pakal de grote en zijn zoon, Kan Balam, werd Palenque een belangrijk Maya-koninkrijk. Het is er WARM en VOCHTIG. We bezoeken de “Templo de las Inscripciones”. Het is in feite een tempel op de top van een piramide. De tempel is genoemd naar de hiëroglyfische inscripties op de muren, waarop ook de datum 692 na Chr. staat vermeld. In 1952 ontdekte men hier een verzegelde stenen ingang die naar een 25m dieper gelegen grafkamer in het hart van de piramide voerde. In de tombe vond men het skelet van de tot godheid verklaarde koning PAKAL, die een dodenmasker van ingelegd goud en jade droeg. Helaas is te tempel heden ten dage gesloten.

Palacio is een gebouwencomplex met binnenhoven, gangen en tunnels en een toren met 4 verdiepingen. Men denkt dat de toren als observatorium werd gebruikt. De muren van het paleis zijn gedecoreerd met zeer gedetailleerde panelen in pleisterwerk, stenen beelden en hiërogliefen. Op weg naar Campeche wijken we een stuk van de route af en gaan lekker relaxen in het plaatsje Sabancuy, aan de golf van Mexico. Sabancuy is niet toeristisch. Er is een klein restaurantje aan het strand. Het water is lekker, heerlijke temperatuur. Het wemelt er echter van de zuigvisjes, die op je benen afkomen, zich even vastzuigen en dan weer loslaten. Hier werd vroeger een geneeskrachtige werking aan toegekend. Ook zien we springvisjes in het water, die soms wel met 5/6 tegelijk uit het water springen en zelfs tegen je aan. Hier probeer ik er een paar op de foto vast te leggen.. Helaas... Op het strand bevinden zich schitterende schelpen. Een zoektochtje van 10 minuten levert al aardig wat schelpen op. We nemen er een paar mee naar huis. Campeche is gesticht in 1540. Het werd een belangrijke haven voor het transport van goud en zilver naar Spanje. Deze rijkdom ontging zeeschuimende piratenbendes niet en de stad is bijna 2 eeuwen lang regelmatig belegerd, waarbij soms complete bloedbaden werden aangericht, huizen verbrand, burgers berooft en vrouwen verkracht. Na 1686 werden er pas maatregelen getroffen. De stad werd volledig ommuurd en nadat er ook 2 forten waren gebouwd, was het eindelijk afgelopen met de aanvallen van de piraten.

Dag 13 – 27 Juli 2004
Omdat we wat tijd over hebben wijken we, op weg naar Uxmal, af naar een klein indianen dorpje. Typisch is de klederdracht hier met eigen geborduurde stiksels. Uxmal is een Maya stad die rond 800 na Chr. gesticht is en bereikte rond 900 na Chr. zijn hoogtepunt. Uxmal en Chichén Itzá worden de 'Puuc sites' genoemd, naar de Puuc heuvels in dit gebied en naar hun kenmerkende bouwstijl. Na de teloorgang van de steden in het zuidelijke laagland, zoals Tikal, kwamen in de Eind-Klassieke periode (800-1000 na Chr.) de Puuc steden tot bloei.
Probleem in deze streek was dat de grond zo poreus was dat er geen rivieren of meren waren. Dus de Puuc-Maya’s ontwikkelde een ingenieuze methode om het ondergrondse water eruit te halen en het op te slaan in handgemaakte putten. Ook maakte ze gebruik van natuurlijke waterbronnen in grotten. De Puuc-stijl is zeer harmonisch en is bekend om zijn mozaïek gevels, gevernist metselwerk, kleine reliëfzuilen en de Chac-maskers met haakneuzen op de voorgevel en hoeken van gebouwen. De regengod Chac was in dit land met weinig regen en zonder rivieren een belangrijke godheid. Uxmal betekent: 3 maal gebouwd en slaat op de 3 fasen van de bouw. Het was de hoofdstad van de Puuc regio en wordt beschouwd als de mooiste Puuc-stad.

Piramide del Aidvino, Piramide van de Tovenaar. Wordt ook wel piramide van de dwerg, of piramide van de waarzegster genoemd. Volgens de legende werd de piramide in 1 nacht gebouwd door de zoon van een tovenaar, een dwerg die uit een ei gekomen is. In feite is het bouwwerk een samenvoeging van 5 verschillende tempels waarvan de bouw zeker enkele eeuwen geduurd moet hebben. De piramide heeft een hoogte van 42m. Helaas mag je er niet meer opklimmen (juli 2004). Het plein achter de piramide van de tovenaar heet het “Casa de las Monjas”, het nonnenklooster. Het is een naam die de Spanjaarden verzonnen hebben maar eigenlijk niet klopt. Het bestaat uit 4 grote lange paleizen rondom een rechthoekige binnenplaats. Deze komt overeen met de grondvorm van de Maya-kosmos. Het noordelijke gebouw verheft zich op het hoogste plateau en is het “ hemelhuis”. Op de laagste plaats ligt het zuidelijke gebouw, dat voorzien is van symbolen uit de onderwereld. De gebouwen in oosten en westen zijn op een tussen hoogte aangelegd. D.w.z. het aardoppervlak en de route van de zon van oost naar west.

Een Piñata is een figuur gemaakt van papier-maché en gevuld met snoep en verassingen. In Latijns-Amerika is het geblinddoekte stuk slaan van de Piñata hèt hoogtepunt op elk verjaardagsfeestje. Wij mochten om de beurt een paar keer slaan. Het kostte nogal wat moeite om het helemaal aan gort te slaan, zodat het snoep eruit viel. We hebben allemaal wat snoep gegeten, en de rest de volgende morgen aan kinderen weggegeven.

De sobere renaissancistische voorgevel van de kathedraal van Mérida. De bouw begon in 1561 waarmee de kerk de oudste kathedraal van het Amerikaanse vasteland is. De Zócalo van Mérida. In een vorig leven was Mérida één van de belangrijkste ceremoniële steden van de Maya-wereld. Het heette toen T’ho. Er is echter weinig meer van over dat aan die tijd herinnert. Door de zeer winstgevende henequén (sisal) teelt bracht Mérida rond 1900 meer miljonairs per hoofd van de bevolking voort dan enige andere stad in Mexico. Deze rijken bouwden fabelachtige huizen in Mérida maar brachten veel van hun tijd door in Parijs of New York. In tegenstelling tot Tenochtitlán, die na een beleg van 4 maanden viel, weerstond T’ho de binnendringers 15 jaar lang. Eerst hadden de vastberaden Maya’s te maken met Fransisco Montejo, later met zijn zoon, die hen uiteindelijk in 1542 overwon. Sisaltouw wordt gemaakt van de vezels van verschillende soorten Aloë en Agave planten. We gaan naar een Sisalfabriek in de streek rond Mérida.

De naam Chichén Itzá kan in 3 stukken worden opgedeeld. “Chi”, “Chén” en “Itzá” die respectievelijk menen: Mond, bron en Itzá-mensen. Dus de mond van de bron van Itzá. De bron waar naar verwezen wordt is de beroemde heilige bron of Cenote. In Chichén Itzá domineren 2 bouwstijlen. De Maya-Puuc-stijl (600-900 na Chr.) en de Tolteekse bouwstijl (900-1200 na Chr). Beroemde bouwwerken zoals El Castillo, Tempel van de krijgers, en het balspelplein zijn typische voorbeelden van de Mexicaanse invloed. Het resultaat is dus een unieke fusie van Mayaanse en Tolteekse kunst, en overal in de stad zijn afbeeldingen te zien van zowel Chac, de Mayaanse regengod, als Quetzalcóatl, de gevederde slang van het Centrale Hoogland (in de Maya-stad Kukulcán). Vergeleken met de meer romantische complexen zoals Palenque en Uxmal, bied Chichén Itzá een welhaast militaristische aanblik. Lange tijd dacht men dat de Maya’s een vredelievend volk waren, maar de muurschilderingen en stèles met afbeeldingen van krijgers, veldslagen en mensenoffers logenstraffen die opvatting. Op het vlakke met gras begroeide terrein staan meer dan 30 gereconstrueerde gebouwen maar in de jungle liggen nog honderden afgebrokkelde gebouwen.

We overnachten in het 8ste hotel: The Residencial.

Dag 14 – 28 Juli 2004
9de hotel: Hotel Chichen-Itza.
Templo de Kukulcán, de piramide staat op een oudere tempel en is rond 800 na Chr. gebouwd. Hij is 24 meter hoog en heeft 9 platvormen. De piramide heeft 4 trappen. Elke trap telt 91 treden. 4 x 91 = 364. Plus de tempel op de piramide als laatste trede maakt 365 treden, de dagen in 1 jaar. Elke zijde heeft 52 panelen die de kosmische cyclus van 52 jaar voorstellen. Dat was het moment dat de religieuze en de wereldlijke kalender samenvielen en, zo werd geloofd, waarop de tijd eindigde en opnieuw begon.

Juego de pelota is het balspel. Het werd gespeeld met een rubber bal tussen de 3 en 8 kilo. Men heeft ook tekeningen gevonden dat de bal werd afgebeeld als een schedel, of een konijn. De bal moest door een ring gespeeld worden. Ze moesten de bal verplaatsen zonder hun handen of voeten te gebruiken. Ze lieten de bal stuiteren en met schouders en heupen moesten ze de bal door een aan de muur bevestigde ring zien te krijgen. Het oorspronkelijke balspel had een religieuze en politieke betekenis die tegenwoordig nauwelijks bekend is. Het was een wedstrijd tussen zegevierende heersers en zijn verslagen vijand, waarna de verliezer werd geofferd doordat hij met vastgebonden armen en benen van de top van de piramide naar beneden werd gerold om dan op de grond te pletter te slaan. Maar het was geen echte wedstrijd. De zegevierende heerser hongerde zijn verslagen vijand eerst een paar weken uit en als hij dan nog te fit was brak hij hem voor de wedstrijd een arm of een been. Dit rituele spel symboliseerde de overwinning van licht en leven op het kwaad en de duisternis en beeldde de schepping van de wereld uit. Het gebeuren is beschreven in hiërogliefenteksten van de Mixteken en in Maya-codics en ook door mensen die het spel in de jaren vlak na de Spaanse verovering hebben aanschouwd.

Cenote, het noordelijke gebied van de provincie Yucatán bestaat uit een plaat van afgezette kalk. Het probleem hiervan is dat de kalkbodem water doorlaat, waardoor het oppervlakte water ogenblikkelijk in de poreuze bodem verdwijnt. Maar daar waar de kalkplaat, zeg maar het plafond van de bodem, is ingestort zijn toegangen tot het grondwater ontstaan, cenote genoemd. De wanden kunnen 10 tot 80 meter hoog zijn. In principe bevatten ze altijd water omdat ze door ondergrondse waterstromen wordt aangevoerd. Aan het begin van de 20ste eeuw hebben archeologen een deel van de kostbare offergaven kunnen bergen, door op de bodem van deze cenote te duiken. De cenote in Chichén Itzá heet Cenote de los Sacrificios. Wat men zoal vond waren menselijke skeletten, beeldjes van jade en goud; verder bewijs dat Maya’s in mensenoffers geloofden. Jacques Cousteau heeft hier ook gedoken.

Dag 15 – 29 Juli 2004
Het zit er weer bijna op. Voor vertrek naar Cancún-airport nog even gauw een groepsfoto gemaakt. Met een 2 uur durende binnenlandse vlucht vliegen we van Cancún naar Mexico-city. Vanuit de lucht schitterend gezicht op Mexico. Hier valt duidelijk de bouwstijl van vele dorpen en steden op.

Deze reis is gemaakt met de organisatie Oad. Bekijk het totale aanbod van Oad op: http://www.oad.nl

Lees meer vakantie en reisinformatie over Mexico

Of lees een van de andere vakantie verhalen op Reisgraag.nl: